Rehabilitacja w stwardnieniu rozsianym

Stwardnienie rozsiane

jest to przewlekła choroba demielinizacyjna, która dotyczy ośrodkowego układu nerwowego. Choroba często dotyczy osób młodych zaczynając się pomiędzy 30-35 r. ż i przebiega w większości przypadków rzutami i doprowadza do stopniowej niepełnosprawności. Etiologia choroby jak do tej pory nie została do końca wyjaśniona. W zaawansowanej postaci wystepują niedowłady spastyczne głównie w kończynach dolnych, objawy móżdżkowe, zaburzenia poznawcze, zaburzenia układu moczowo-płciowego. W obrazie MRI wystepują charakterystyczne dla stwardnienia rozsianego „plaki”. Ogniska demielinizacji nazywa się plakami (blaszkami). W badaniach klinicznych mózgu osób z rozpoznanym SM stare plaki demielinizacyjne są szarawe, twarde, spoiste o ostrych granicach. Nowe ogniska są różowe lub szaroczerwone o galeretowatej konsystencji i nieostrych brzegach.

MRI-stwardnienie-rozsiane

Stwardnienie rozsiane MRI

Stwardnienie rozsiane może przyjąć jedną z poniższych form:

  • nawracająco-remitująca w początkowym okresie choroby ten typ dotyczy 85-90% wszystkich pacjentów. Charakteryzuje sie występowaniem tzw rzutów czyli nagłych objawów uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, mogą one być nowymi objawami lub pogorszeniem już istniejących. Objawy występujące podczas rzutu mogą się całkowicie wycofać lub częściowo pozostać. W sytuacji kiedy objawy ustępują całkowicie możemy uznać chorobę jako łagodnie postępującą.
  • wtórnie-postępująca: postać ta dotyczy około 80% pacjentów z postacią nawracająco-remitującą po wielu latach trwania choroby. Po wystąpieniu wielu rzutów nakładające się na siebie ubytkowe objawy neurologiczne doprowadzają do trwałej niepełnosprawności. W późnych fazach choroby postać ta prowadzi do największej niepełnosprawności.
  • pierwotnie-postępująca: postać ta dotyczy około 10% chorych, u których po pierwszych objawach choroby nie obserwuje się remisji i chociażby częściowego cofnięcia objawów. Najczęściej występuje u osób u których pierwsze objawy pojawiły się późno.
  • postępująco-nawrotowa: Dotyczy tych pacjentów, którzy od samego początku prezentują postępujące pogorszenie z epizodami zaostrzeń. Jest to najrzadsza z form SM.

Rehabilitacja w stwardnieniu rozsianym

Należy unikać unieruchamiania pacjenta w łóżku, konieczne jest częste zmienianie pozycji zapobiegające odleżynom, zapobieganie przykurczom poprzez ruchy ruchy bierne porażonymi kończynami z zastosowaniem metod PNF oraz Bobath.

Składniki kompleksowej rehabilitacji:

  1. Indywidualny plan terapii a aktywnym uczestnictwem pacjenta,
  2. ustalenie priorytetowych celów przez interdyscyplinarny zespół terapeutyczny,
  3. aktywny udział pacjenta w osiągnięcia zamierzonych celów
  4. cele powinny prowadzić do poprawy osobistego potenciału pacjenta,
  5. wyniki powinny wykazać zmniejszenie deficytów ruchowych oraz poprawę aktywności na poziomie jednostki i społeczeństwa.

Zjawisko Uhthoffa : jest to opisane w 1890 zjawisko przejściowego zaburzenia widzenia u chorych na SM występujące po wysiłku fizycznym lub wzroście temperatury ciała np po gorącej kąpieli. Zjawisko to może powodować podwójne widzenie, pogorszenie ostrości wzroku i występowanie plamek w polu widzenia. Często obserwuje się także uczucie niepewności w nogach oraz zawroty głowy. Fenomen Uhthoffa w pierwszej kolejności wiąże się z pozagałkowym zapaleniem nerwu wzrokowego, które często wyprzedza o wiele lat zachorowanie na SM. Cechą charakterystyczną dla pozagałkowego zapalenia nerwu wzrokowego jest pogorszenie wzroku, zazwyczaj jednostronne, narastające w ciągu kilku dni. W niektórych przypadkach występuje ból gałki ocznej i zaburzenia widzenia w trakcie poruszania gałką oczną. Odnotowane są przypadki w których po 3-4 tygodniach może dojść do zaniku nerwu wzrokowego. Zazwyczaj w ciągu 1-2 tygodni stan ulega poprawie lub dochodzi do całkowitego odzyskania wzroku.