Rozejście się kresy białej to częsty, ale niestety bagatelizowany problem wpływający na funkcjonowanie całego tułowia. Choć nie zawsze wiąże się z bólem, może powodować poważne zaburzenia stabilizacji i estetyki sylwetki. Kluczową rolę odgrywa tu wczesna diagnoza i prawidłowa rehabilitacja, prowadzona pod okiem specjalisty.

Czym jest kresa biała?

Kresa biała (łac. linea alba) to pas tkanki łącznej znajdujący się w linii środkowej brzucha, łączący prawy i lewy mięsień prosty brzucha. U zdrowej osoby stanowi silne, elastyczne „spoiwo” utrzymujące mięśnie w odpowiednim napięciu i pozycji. Rozejście się kresy białej (diastasis recti) to patologiczne oddzielenie mięśni prostych brzucha, które prowadzi do powstania wyraźnej przerwy w linii środkowej powłok brzusznych. Diastasis recti najczęściej dotyczy:
• kobiet w ciąży i po porodzie (zwłaszcza przy ciążach mnogich lub dużych noworodkach),
• noworodków (szczególnie wcześniaków – zwykle ustępuje samoistnie),
• sportowców trenujących intensywnie mięśnie brzucha przy niewłaściwej technice,
• osób z otyłością brzuszną – nadmierne ciśnienie wewnątrzbrzuszne może osłabić kresę białą,
• osób starszych – osłabienie tkanek łącznych związane z wiekiem.

Objawy diastasis recti

Choć rozejście się kresy białej często nie powoduje bólu, może wywołać szereg nieprzyjemnych objawów, takich jak:
• widoczne „wybrzuszenie” lub „kopuła” w linii środkowej brzucha, szczególnie podczas napinania mięśni,
• osłabienie siły mięśni brzucha,
• bóle dolnego odcinka kręgosłupa,
• problemy z postawą i stabilnością tułowia,
• uczucie „rozlanego brzucha” lub trudności w utrzymaniu napięcia mięśniowego.

Diagnostyka

Podstawową metodą wykrycia rozejścia się kresy białej jest badanie palpacyjne wykonywane przez fizjoterapeutę lub lekarza. Polega ono na ocenie szerokości i głębokości rozejścia w pozycji leżącej. Pomocniczo można wykonać:
• USG jamy brzusznej – daje precyzyjny obraz rozejścia,
• pomiar kaliperem lub linijką – pozwala śledzić postępy leczenia.

Leczenie

1. Terapia zachowawcza (ćwiczenia) – leczenie opiera się na odpowiednio dobranych ćwiczeniach fizjoterapeutycznych, które:
• wzmacniają głębokie mięśnie brzucha (m.in. poprzeczny brzucha),
• uczą kontroli oddechu i pracy z przeponą,
• eliminują nieprawidłowe wzorce ruchowe.
Ważne jest unikanie ćwiczeń pogłębiających rozejście (np. klasyczne brzuszki, unoszenie nóg).
2. Pas brzuszny
Stosowany w okresie poporodowym lub przy dużym rozejściu – zapewnia wsparcie mechaniczne mięśni.
3. Zabieg chirurgiczny
Zalecany jedynie w ciężkich przypadkach, gdy rozejście jest bardzo szerokie (powyżej 5–6 cm), towarzyszy mu przepuklina lub objawy nie ustępują mimo intensywnej rehabilitacji.

Profilaktyka

Aby zmniejszyć ryzyko rozejścia kresy białej:
• unikaj nadmiernego parcia i dźwigania,
• trenuj z uwzględnieniem kontroli tułowia i pracy przepony,
• dbaj o prawidłową postawę ciała,
• w ciąży stosuj odpowiednie ćwiczenia przygotowujące do porodu.

 

autor: @evva_zem/@fizjoterapia_zemla

 

Bibliografia:

  1. Kozieł, D., Skorupska, E. (2019). Rozejście mięśni prostych brzucha po porodzie – aktualne
    metody fizjoterapii. „Praktyczna Fizjoterapia & Rehabilitacja”, nr 2(59), s. 34–39.
  2. Ćwiczenia w ciąży i połogu – rekomendacje. (2022). Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników.
  3. Ptaszkowski, K., et al. (2017). Ocena wpływu terapii mięśni głębokich tułowia na rozejście kresy białej u kobiet po porodzie. „Ginekologia i Perinatologia Praktyczna”, t. 2, nr 3, s. 106–112.
  4. Wiktor, K., Urbanik, A. (2018). Ocena rozejścia się kresy białej u kobiet po porodzie metodą ultrasonograficzną. „Journal of Ultrasonography”, nr 18(73), s. 228–233.
  5. Maćkowiak, M. (2021). Rozejście się kresy białej – diagnostyka i postępowanie fizjoterapeutyczne. „Forum Położnictwa i Ginekologii”, nr 3(41), s. 18–24.